بخش گردشگری خاورمیانه از معدل رشد جهانی سبقت گرفت
دوران طلایی «توریسم» پیشاز جنگ
صنعت سفر و گردشگری در خاورمیانه عملکردی فراتر از انتظار داشته و هم از میانگین جهانی و هم از رشد کلی اقتصاد منطقه پیشی گرفته است. هزینهکرد گردشگران بینالمللی ۵.۲درصد افزایش یافته است؛ درحالیکه این رقم در سطح جهانی ۳.۲درصد بوده است؛ موضوعی که بیانگر تقاضای بالا و افزایش ارتباطات بینالمللی است. در مجموع، بخش سفر و گردشگری در خاورمیانه در سال۲۰۲۵ حدود ۳۸۵.۸میلیارد دلار به تولید ناخالص داخلی (GDP) اضافه کرده و ۷.۱میلیون شغل را پشتیبانی کرده است؛ مسالهای که نشاندهنده اهمیت روزافزون این صنعت در اقتصاد منطقه است.
خاورمیانه در قامت قطب نوین گردشگری جهان
بر اساس مطالعات شورای جهانی سفر و گردشگری، خاورمیانه با تجربهی رشدی مقتدرانه، در سال ۲۰۲۵ با نرخ ۵.۳درصد توسعه یافت؛ رقمی که با پیشی گرفتن از میانگین جهانی ۴.۱درصدی، این منطقه را به پویاترین بازار گردشگری در پهنه گیتی تبدیل میکند. این گزارش با تاکید بر شاخصهای کلیدی نظیر هزینهکرد گردشگران بینالمللی و رونق سفرهای داخلی، نشان میدهد که صنعت گردشگری در سال گذشته با شتابی بیش از اقتصاد کل منطقه در حال پیشروی بوده است.
براساس این گزارش، در مرکز این رشد، عربستان سعودی قرار دارد؛ بزرگترین اقتصاد گردشگری در منطقه که ۱۷۸میلیارد دلار از تولید ناخالص داخلی (GDP) و ۴۶درصد از کل اقتصاد سفر و گردشگری خاورمیانه را به خود اختصاص داده است. این کشور همچنان عملکردی چشمگیر ارائه میدهد؛ بهطوریکه تولید ناخالص داخلی بخش سفر و گردشگری در سال۲۰۲۵ با رشد ۷.۴درصدی همراه بوده است؛ رقمی که تقریبا دوبرابر نرخ رشد جهانی (۴.۱درصد) و حدود ۴۰درصد بالاتر از میانگین منطقهای خاورمیانه (۵.۳درصد) است. هزینهکرد گردشگران بینالمللی نیز ۸.۲درصد افزایش یافته است که بهطور قابلتوجهی از میانگین جهانی (۳.۲درصد) بالاتر است. این موضوع نشاندهنده افزایش جذابیت عربستان سعودی بهعنوان یک مقصد جهانی و تثبیت جایگاه آن بهعنوان یکی از رهبران منطقه است.
سفرهای تجاری نیز یکی از محرکهای مهم رشد بودهاند؛ بهطوریکه هزینهکرد در این بخش بیش از ۵۵درصد افزایش یافته است. این موضوع نشاندهنده نقش روبهرشد عربستان بهعنوان یک مرکز جهانی برای کسبوکار، رویدادها و سرمایهگذاری است. در کنار عربستان سعودی، سایر بازارهای منطقه نیز عملکرد قدرتمندی داشتهاند. بخش سفر و گردشگری امارات متحده عربی در سال ۲۰۲۵ به ۶۸.۵میلیارد دلار از تولید ناخالص داخلی رسید و هزینهکرد گردشگران بینالمللی آن ۵۶.۹میلیارد دلار بود که جایگاه آن را بهعنوان یک قطب جهانی مهم نشان میدهد. اردن رشد ۵.۵درصدی در تولید ناخالص داخلی گردشگری ثبت کرد و هزینهکرد گردشگران بینالمللی آن به ۸.۵میلیارد دلار رسید. همچنین عمان نیز رشد ۵.۵درصدی را تجربه کرد و هزینهکرد گردشگران بینالمللی آن ۴میلیارد دلار بود؛ موضوعی که نشاندهنده ادامه شتاب رشد در سال۲۰۲۵ در بازارهای کلیدی خلیج فارس و منطقه است.
در سراسر خاورمیانه، سفرهای تجاری ۲۰۲۵ با سرعت زیادی در حال افزایش بود؛ بهطوریکه هزینهکرد در این بخش در سال ۲۰۲۵ با ۲۳درصد رشد همراه بوده و آن را به یکی از قویترین بخشهای عملکردی در رشد این صنعت تبدیل کرده است. این رشد نشاندهنده افزایش تقاضا برای تعاملات حضوری و همچنین نقش روبهگسترش منطقه در میزبانی رویدادهای بزرگ بینالمللی، کنفرانسها و فعالیتهای سرمایهگذاری است. در شرایط چالشهای اخیر منطقهای، بخش سفر و گردشگری خاورمیانه همچنان تابآوری فوقالعادهای از خود نشان میدهد و انتظار میرود با بازگشت ثبات بلندمدت، روند بهبود آن سریع باشد. این منطقه با تکیه بر بنیانهای قوی اقتصادی، سرمایهگذاری مستمر و نقش استراتژیک در اتصال جهانی در موقعیت مناسبی برای ادامه مسیر رشد خود قرار دارد.
تحقیقات شورای جهانی سفر و گردشگری نشان میدهد که سرمایهگذاری پایدار در زیرساختها، بهبود اتصالها و توسعه مقاصد گردشگری، همراه با تمرکز بر گردشگری با ارزش افزوده بالا و گردشگری تجاری، برای حفظ این شتاب رشد در بلندمدت بسیار حیاتی خواهد بود. با ادامه تقویت همکاری میان بخش دولتی و خصوصی و ارتقای کلی اکوسیستم سفر، کشورهای منطقه در موقعیت مناسبی قرار دارند تا هزینهکرد گردشگران را افزایش دهند، فرصتهای شغلی ایجاد کنند و رشد اقتصادی بلندمدت را تقویت کنند. گلوریا گوئهوارا، رئیس و مدیرعامل شورای جهانی سفر و گردشگری، در اینباره میگوید:خاورمیانه در سال۲۰۲۵ همچنان رشد قوی سفر و گردشگری را ارائه داد؛ بهطوریکه عربستان سعودی نقش محوری در این موفقیت داشت و بهعنوان رهبر منطقه ظهور کرد؛ با رشدی تقریبا دوبرابر میانگین جهانی. او در ادامه افزود: عملکرد خاورمیانه در سال ۲۰۲۵ قدرت و ظرفیت بلندمدت صنعت سفر و گردشگری را نشان داد؛ صنعتی که همچنان بهعنوان یکی از محرکهای کلیدی رشد اقتصادی، ایجاد شغل و ارتباطات بینالمللی در سراسر منطقه عمل میکند.
