شماره روزنامه ۶۵۳۶
|

«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

دنیای اقتصاد؛:جنگ بدترین راه حل تعارض میان کشورهاست و انسان ذاتاً خواهان صلح و ثبات است. در گذشته، پیش از شکل‌گیری نهادها، تعارضات بیشتر با زور حل می‌شد و به همین دلیل جنگ‌ها بخش بزرگی از تاریخ را تشکیل می‌دهند.

«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

دنیای اقتصاد: در اسفند و در شرایطی که تورم روندی فزاینده داشت و انتظار می‌رفت بدون رخداد جدید نیز ادامه یابد، جنگی ویرانگر آغاز شد. ریشه این جنگ عمیق‌تر از تحولات سال‌های اخیر و حتی مسائل هسته‌ای است و آن را باید در تغییر استراتژی آمریکا در برابر رشد چین، بازگشت اقتدارگرایی در روسیه و تلاش برای…

اخبار سرمقاله

    چهارشنبه، ۰۶ اسفند ۱۴۰۴
  • کرسی‌سوزی در انتخابات شوراها + فایل صوتی

    تحلیل بازه‌‌های واقع‌‌بینانه مشارکت در انتخابات شورای شهر تهران مهم است، اما پرسش اصلی دیگر این نیست که «چه کسانی نامزد می‌شوند»، بلکه این است که بازیگران سیاسی چگونه خود را با زمین بازی جدید تطبیق می‌دهند.پاسخ به این پرسش بدون فهم دقیق سیگنال‌هایی که آیین‌‌نامه جدید به احزاب، جبهه‌ها و گروه‌ها می‌دهد، ممکن نیست.
    سه‌شنبه، ۰۵ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    تامین مالی در بحران‌ها؛ راهکارهای حفظ سرمایه در داخل

    دنیای اقتصاد: افزایش بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی در ایران باعث کاهش اعتماد به بازار داخلی، تشدید خروج سرمایه و افزایش تقاضا برای دلار و طلا شده است.
  • تامین مالی در بحران‌ها + فایل صوتی

    افزایش بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی، اعتماد به بازار داخلی ایران را کاهش داده است. خروج سرمایه و تقاضای مردم برای دلار و طلا افزایش یافته است. در چنین شرایطی، بنگاه‌ها و بازار سرمایه باید فورا با ابزارهای مالی مناسب و سیاست‌های اصلاحی، سرمایه را در داخل کشور نگه دارند.
    دوشنبه، ۰۴ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    لزوم اصلاح ساختار ارزی؛ ۱۰۰ میلیارد دلار ارز گمشده در اقتصاد ایران

    دنیای اقتصاد: بحران ارز در ایران بیش از آنکه ناشی از تحریم‌ها باشد، ریشه‌ای داخلی و ساختاری دارد. پس از شوک ارزی سال ۱۳۹۷، سیاستگذار به‌جای اصلاح ساختار ارزی، به کنترل‌های دستوری روی آورد و الزام بازگشت ارز صادراتی را اعمال کرد.
  • اصلاح ساختار ارزی + فایل صوتی

    در سال‌های اخیر، هر بار که نرخ ارز جهش کرده، یک روایت تکراری به افکار عمومی عرضه شده است: «تحریم‌ها مقصرند». البته که تحریم‌ها بی‌تردید اثرگذارند، اما این روایت، یک واقعیت مهم را پنهان می‌کند؛ واقعیتی که اگر دیده نشود، هیچ سیاست ارزی به ثبات نمی‌رسد: بحران ارز در ایران، پیش از آنکه خارجی باشد، داخلی و ساختاری است.
    یکشنبه، ۰۳ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    اسارت دولت با تنظیم‌گری

    دنیای اقتصاد؛ اقتصاد ایران دارای حافظه بلندمدت است و بسیاری از مشکلات کنونی، نتیجه سیاست‌ها و تصمیمات گذشته با نیت افزایش رفاه‌اند؛ مانند طرح بنگاه‌های زودبازده که آثار آن هنوز در نظام بانکی باقی است.
  • اسارت دولت با تنظیم‌گری + فایل صوتی

    به گواه رفتار متغیرهای کلان اقتصادی، اقتصاد دارای حافظه بلندمدت است. برای نمونه، طرح بنگاه‌های زودبازده که حدود بیست سال پیش اجرا شد، هنوز در ترازنامه نظام بانکی آثار خود را نشان می‌دهد. بسیاری از مسائل امروز اقتصاد ایران، محصول تصمیمات و سیاست‌هایی هستند که با نیت خیرخواهانه و هدف افزایش رفاه در طول زمان اتخاذ شده‌اند.
    شنبه، ۰۲ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    ایجاد نظام ارزی پایدار

    دنیای اقتصاد: اقتصاد ایران در وضعیت «تعلیق» قرار دارد؛ یعنی نه فروپاشیده و نه باثبات است. تولید جریان دارد اما سرمایه‌گذاری جدید کاهش یافته و افق تصمیم‌گیری کوتاه شده است.
  • ایجاد نظام ارزی پایدار + فایل صوتی

    اقتصاد ایران امروز نه در وضعیت فروپاشی است و نه در مسیر ثبات پایدار. تولید ادامه دارد، تجارت جریان دارد و دولت همچنان هزینه‌های خود را تامین می‌کند. اما در همین حال، سرمایه‌گذاری جدید کاهش یافته، افق تصمیم‌گیری کوتاه شده و فعالان اقتصادی بیش از آنکه به آینده بیندیشند، در حال مدیریت نااطمینانی امروز هستند. این وضعیت را می‌توان «اقتصاد در تعلیق» نامید: اقتصادی که متوقف نشده، اما حرکت نمی‌کند.
    پنجشنبه، ۳۰ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    سایه احتیاط بر مذاکرات

    دنیای اقتصاد؛ حتی بدون بدبینی مطلق به مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، شواهد متعدد از لزوم احتیاط در ارزیابی نتایج آن حکایت دارد. رفتار بازارهای مالی، دیپلمات‌ها و تحلیلگران سیاسی نشان می‌دهد تردید نسبت به نتیجه‌بخش بودن این مذاکرات گسترده است.
  • سایه احتیاط بر مذاکرات + فایل صوتی

    حتی اگر نسبت به نتایج مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا بدبین نباشیم، دلایل متعددی وجود دارد که نسبت به نتیجه‌بخش بودن این مذاکرات احتیاط پیشه کنیم. رفتار بازارهای مالی و دیپلمات‌ها گواه این امر است. بسیاری از تحلیلگران بازار و تحلیلگران امور سیاسی نسبت به نتیجه‌بخش بودن این دوره از مذاکرات تردید دارند و با احتیاط با آن برخورد می‌کنند.
    چهارشنبه، ۲۹ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    آثار اقتصادی تاریکی دیجیتال

    دنیای اقتصاد: اینترنت در اقتصادهای مدرن نه صرفاً ابزار ارتباطی، بلکه بخشی از زیرساخت نهادی تولید است که با کاهش هزینه‌های مبادله و هماهنگی، بهره‌وری اقتصاد را افزایش می‌دهد.
  • آثار اقتصادی تاریکی دیجیتال + فایل صوتی

    در اقتصادهای مدرن، اینترنت صرفا یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت نهادی تولید به‌شمار می‌رود؛ زیرساختی که با کاهش هزینه‌های جست‌وجو، مبادله، نظارت و هماهنگی، بهره‌وری کل اقتصاد را افزایش می‌دهد. از این منظر، اختلال در دسترسی به اینترنت نه یک مساله فنی، بلکه شوکی منفی به ظرفیت تولید، تصمیم‌گیری و سرمایه‌گذاری در اقتصاد است؛ شوکی که آثار آن به‌ویژه در اقتصادی مانند ایران، می‌تواند به‌مراتب عمیق‌تر و ماندگارتر باشد.
    سه‌شنبه، ۲۸ بهمن ۱۴۰۴
  • سرمقاله امروز روزنامه «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    پیامدهای فقر در طبقه متوسط

    دنیای اقتصاد: از سال ۱۴۰۰ نیروی اجتماعی جدیدی در ایران شکل گرفته که می‌توان آن را «طبقه متوسط فقیر» نامید؛ مفهومی که آصف بیات نخستین‌بار در تحلیل انقلاب‌های عربی به کار برد.
  • پیامدهای فقر در طبقه متوسط + فایل صوتی

    در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ اغلب اعتراضات و کنش‌های سیاسی فراگیر یا فقط به طبقه متوسط نسبت داده می‌شد یا فقط به طبقه فرودست؛ اما از سال ۱۴۰۰ در جامعه ما نیروی جدیدی شکل گرفته است که می‌توان آن را طبقه متوسط فقیر نامید.
    دوشنبه، ۲۷ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    استانداردهای گزارشگری مالی

    دنیای اقتصاد؛ بحران‌های مالی و بی‌ثباتی‌های اقتصادی اغلب به‌صورت شوک‌های ناگهانی بروز می‌کنند، اما ریشه آن‌ها در انباشت تدریجی خطاهای اطلاعاتی، برآوردهای خوش‌بینانه و ضعف شفافیت داده‌هاست. یکی از کانون‌های اصلی این خطاها، کیفیت گزارشگری مالی بنگاه‌ها و به‌ویژه بانک‌هاست.
  • استانداردهای گزارشگری مالی + فایل صوتی

    بحران‌های مالی و بی‌ثباتی‌های گسترده اقتصادی معمولا به‌صورت شوک‌های ناگهانی ظاهر می‌شوند، اما در واقع نتیجه انباشت تدریجی خطاهای اطلاعاتی، برآوردهای خوش‌بینانه و ضعف در شفافیت داده‌ها هستند. یکی از مهم‌ترین نقاط شکل‌گیری این خطاهای انباشته، کیفیت گزارشگری مالی در سطح بنگاه‌ها و به‌ویژه بانک‌هاست.
    یکشنبه، ۲۶ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    اصلاح نظام ارزی

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
  • اصلاح نظام ارزی + فایل صوتی

    بسته اقتصادی دولت، نه یک اقدام مقطعی و نه یک تصمیم تاکتیکی کوتاه‌مدت، بلکه یک اصلاح ساختاری و ریشه‌ای در قلب نظام توزیع یارانه و تخصیص منابع است؛ اصلاحی که بر سه محور مشخص بنا شده است: حذف ارز رانتی ترجیحی، جایگزینی آن با کالابرگ الکترونیک و پرداخت هدفمند به مردم و بازآرایی نظام توزیع یارانه به نفع مصرف‌کننده واقعی. این بسته، در ذات خود، تلاشی برای بستن مسیرهای مزمن رانت، قاچاق و فساد سازمان‌یافته و بازگرداندن منابع عمومی به سفره مردم است.
    شنبه، ۲۵ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    احترام به حق مالکیت

    دنیای اقتصاد؛ احترام به حق مالکیت از قرن‌ها پیش به‌تدریج در برابر قدرت خودسرانه حاکمان شکل گرفت. در انگلستان قرن سیزدهم، سوءاستفاده‌های شاه جان از قدرت، از جمله جریمه‌های نامحدود و مصادره اموال، به شورش بارون‌ها و امضای «مگنا کارتا» در سال ۱۲۱۵ انجامید؛ توافقی که اعمال قدرت بر جان و مال افراد را منوط به دادرسی عادلانه کرد و دست‌اندازی خودسرانه به مالکیت خصوصی را محدود ساخت.
  • احترام به حق مالکیت + فایل صوتی

    افسانه رابین هود و شاه «جان» را اغلب ما از دوران کودکی به‌خاطر داریم. این افسانه به انگلستان قرن سیزدهم برمی‌گردد؛ زمانی که برادر شاه جان، ریچارد شیردل، راهی جنگ‌های صلیبی شد و قدرت را به برادر کوچک‌تر خود سپرد. شاه جان در استفاده بی‌حساب و کتاب از قدرت برای اعمال جریمه‌های نامحدود، اخذ وجوه به‌طور مکرر به بهانه‌های مختلف و توقیف‌ املاک بارون‌های ثروتمند سنگ تمام گذاشت. وی تا آنجا پیش رفت که نه تنها اموال یک بارون سرشناس و ثروتمند به نام «ویلیام د بروز» را مصادره کرد، بلکه زن و فرزند او را به سیاه‌چال انداخت و به نحو بی‌رحمانه‌ای کشت. نهایتا کار به طغیان بارون‌ها کشید و شاه را واداشتند تا در سال۱۲۱۵ توافقی را امضا کند که بعدها به نام «مگنا کارتا» شناخته شد. برابر این توافق‌نامه، اوامر پادشاه در زمینه قبض جان و ضبط اموال افراد تنها زمانی لازم‌الرعایه بود که روند دادرسی عادلانه طی شده باشد. این قانون از جمله نخستین قوانینی بود که دست‌اندازی خودسرانه پادشاه به مالکیت خصوصی را محدود می‌ساخت.
    سه‌شنبه، ۲۱ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟

    دنیای اقتصاد: تورم بالا و ماندگار ریشه در سیاستگذاری دارد و علاوه بر کسری بودجه آشکار دولت، از مسیرهای پنهان نیز ایجاد می‌شود.
  • چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟ (قسمت پنجم) + فایل صوتی

    در قسمت‌های پیشین ضمن آنکه نشان دادیم تورم بالا و ماندگار حتما ریشه در سیاستگذاری دارد و نشان دادیم که شکلِ کلاسیک تورم بالا و ماندگارِ متون درسی، ناشی از تامین کسری بودجه آشکار دولت از محل انتشار پول است و نشان دادیم که ورای تورم بالا و ماندگار، رانت جویی نهفته است، یکی از مصداق‌های کسری بودجه پنهان دولت را مرور کردیم که برای اقتصاد ایران موضوعیت بسیاری دارد و آن نیز رشد نقدینگی از محل اعطای وام و تسهیلات بانکی به‌دلیل نرخ بهره پایین و به‌دلیل مدارای نظارتی با رفتار وام‌دهی بانک‌ها است. همان‌طور که اشاره شد، رشد تسهیلات بسیار فراتر از آنچه رشد اقتصادی حکم می‌کند، نوعی دستور خرج دولت است، بدون آنکه در سند بودجه دولت هم منعکس شود.
    دوشنبه، ۲۰ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    مذاکرات و لغو تحریم‌ها

    دنیای اقتصاد؛ برگزاری دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، در شرایط تشدید تنش‌ها و سایه جنگ، واکنش محتاطانه و نسبتاً مثبت بازارها و اقتصاد ایران را به‌دنبال داشت و به‌طور موقت از شدت التهابات و افت ارزش پول ملی کاست.
  • مذاکرات و لغو تحریم‌ها + فایل صوتی

    برگزاری دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا در عمان و در شرایطی که سایه جنگ همچنان در حال گسترده‌تر شدن است، با واکنش هوشمندانه اقتصاد و بازارهای ایران همراه بوده است. این متغیر سیاسی باعث شد اقتصاد و بازارهای سکته زده ایران، روزنه‌ای از امید برای توقف روند التهابات و جهش‌های منفی اقتصادی به‌خصوص کاهش ارزش پول ملی پیدا کنند. التهاباتی که در ماه‌ها و به‌خصوص هفته‌های اخیر، صحنه‌گردان اصلی اقتصاد ایران بوده و علاوه بر توقف کسب‌وکارها، عملا معیشت ایرانیان را در تنگنا و مضیقه قرار داده است. حوادث داخلی اخیر، تشدید تنش‌های منطقه‌ای و لشکرکشی بی‌سابقه آمریکا به منطقه، عملا برنامه دولت را برای یکسان‌سازی نرخ ارز نیز تحت‌الشعاع قرار داد و نشان داد که اقتصاد ایران تا چه اندازه به متغیرهای سیاسی و امنیتی گره خورده است.
    یکشنبه، ۱۹ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    نگاه جدید در توسعه استانی

    دنیای اقتصاد: با وجود آنکه طبق روال معمول برنامه‌های دوم تا ششم توسعه، باید پس از تصویب برنامه هفتم، بخشنامه تدوین برنامه پنج‌ساله هفتم استان‌ها ابلاغ و فرآیند تنظیم اسناد توسعه استانی آغاز می‌شد، اما آسیب‌شناسی اسناد پیشین ضرورت بازنگری اساسی در رویکردها و روش‌ها را آشکار کرد و ابلاغ بخشنامه متوقف شد.
  • نگاه جدید در توسعه استانی + فایل صوتی

    به روال مألوف برنامه‌های دوم تا ششم توسعه کشور، تصویب و ابلاغ برنامه پنج‌ساله هفتم کشور، باید با ابلاغ بخشنامه چارچوب تدوین برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه استان‌ها توسط سازمان برنامه، مناسک مربوط به فرآیند تنظیم و نگارش اسناد جدید توسعه استان‌ها توسط استانداری‌ها و سازمان‌های مدیریت و برنامه‌ریزی استان‌ها آغاز می‌شد و این اسناد ظرف سال اول برنامه نهایی و به تصویب شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان‌ها می‌رسیدند. با این حال با درنگ صورت‌گرفته روی آسیب‌شناسی فرآیند تدوین و اجرای اسناد توسعه استانی در ادوار پیشین، ضرورت تجدیدنظر اساسی در رویکردها، روش‌ها و سازوکارهای تدوین این اسناد بیش از پیش آشکار شد. بنابراین باوجود از دست رفتن زمان، تنظیم و ابلاغ بخشنامه متوقف و تلاش برای درانداختن طرحی نو در این حوزه در دستورکار قرار گرفت.
    شنبه، ۱۸ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    روزگاری این‌چنین ‌هائل

    دنیای اقتصا‌د: وضعیت کنونی ایران یکی از غمبارترین و بحرانی‌ترین مقاطع تاریخی است؛ دوره‌ای که در آن طی کمتر از ۴۸ ساعت هزاران نفر، عمدتاً جوانان، جان خود را از دست دادند و جامعه‌ای سوگوار و خشمگین برجا ماند.
  • روزگاری این‌چنین ‌هائل + فایل صوتی

    بدون تردید در یکی از غمبارترین، بحرانی‌ترین و سرنوشت‌سازترین روزگاران این سرزمین عزیز و پرحادثه به سر می‌بریم. غمبارترین به‌خاطر اینکه به‌طور بی‌سابقه‌ای، حداقل تا آنجا که حافظه تاریخی گواهی می‌دهد، ظرف کمتر از ۴۸ساعت، چندهزارنفر از شهروندان و به‌ویژه، جوانان نازنینمان، جانشان را از دست دادند و رفتند تا نه‌تنها خانواده‌هایشان را برای همیشه در حسرت و اندوه و البته خشمی نهفته، به‌جا گذارند، بلکه بخش بزرگی از جامعه ایران را نیز سوگوار کنند.
    سه‌شنبه، ۱۴ بهمن ۱۴۰۴
  • چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟ (قسمت چهارم) + فایل صوتی

    در قسمت‌های قبل اشاره کردیم که تورم بالا و ماندگار بدون تردید منشأ سیاستگذاری دارد و خاطرنشان کردیم که در حالت کلاسیک، متون اقتصاد کلان راجع به تورم، تورم بالا و ماندگار ناشی از دستور خرج‌های آشکار و ضمنی دولت است که از طریق مالیات و فروش اوراق قابل تامین مالی نیست و اشاره کردیم که تورم بالا و ماندگار ناشی از شیوع و گستردگی رانت جویی در یک اقتصاد است. در عین حال، همه توضیحات اشاره‌شده با این امر که تورم بالا و ماندگار با رشد بالای نقدینگی همبستگی دارد، سازگار است. اکنون لازم است به مصادیق آنچه در آن سه قسمت، کلیت آن مطرح شده است، بپردازیم تا روشن سازیم چگونه در یک کشور نیروی شکل‌گیری تورم در اطراف ما حضور دارد و ما غالبا در یافتن مقصرهای اصلی تورم دچار اشتباه می‌شویم. نمونه این امر یافتن مقصر اشتباه آن است که تصور می‌کنیم بانک مرکزی در یک خلأ و مستقل از عوامل محیطی ناشی از تصمیمات سیاسی، سیاستگذاری می‌کند و یک پیچ تنظیم در اختیار دارد که از طریق آن به دلخواه حجم نقدینگی را کم و زیاد می‌کند و در نتیجه مقصر اصلی تورم است و تمام کاسه کوزه‌ها را سر بانک مرکزی خُرد می‌کنیم.