طلسم‌ مذاکرات در واشنگتن شکست

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه (۲۵فروردین) در بحبوحه حملات اسرائیل علیه حزب‌الله، میزبان مقامات لبنانی و اسرائیلی در وزارت امور خارجه برای مذاکرات کم سابقه صلح بود (دنیای اقتصاد در گزارش «قمار تاریخی بیروت» که روز چهارشنبه ۲۶ فروردین منتشر شد به آن اشاره کرده بود). این جلسه که با میانجی‌گری ایالات متحده برگزار شد، «یشیل لیتر»، سفیر اسرائیل در ایالات متحده و همتای لبنانی او، «ندا حماده» را گرد هم آورد. 

«مایک والتز»، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل متحد، «میشل عیسی»، سفیر ایالات متحده در لبنان و «مایکل نیدهام»، مشاور وزارت امور خارجه نیز در این جلسه حضور داشتند. مذاکرات تقریبا دو ساعت به طول انجامید. «الیزابت‌هاگدورن» و «بئاتریس فرحات» در گزارشی برای المانیتور نوشتند، «تامی پیگوت»، سخنگوی وزارت امور خارجه، پس از پایان جلسه در بیانیه‌ای گفت که ایالات متحده امیدوار است مذاکرات مداوم بین اسرائیل و لبنان بتواند از محدوده توافق ۲۰۲۴ آنها فراتر رود و یک توافق صلح جامع را به همراه داشته باشد و در عین حال «کمک‌های بازسازی و بهبود اقتصادی برای لبنان و [گسترش] فرصت‌های سرمایه‌گذاری برای هر دو طرف» را فراهم کند.

پیگوت گفت، ایالات متحده همچنین از «حق اسرائیل برای دفاع از خود در برابر حملات حزب‌الله» حمایت کرد. مقامات آمریکایی خواستار دستیابی مستقیم به توافق بین لبنان و اسرائیل و «نه از طریق هیچ مسیر جداگانه‌ای» شدند که اشاره‌ای به مذاکرات جاری با ایران است. پیگوت گفت، دور دیگری از مذاکرات لبنان و اسرائیل در تاریخ و زمان مورد توافق طرفین برگزار خواهد شد. دولت لبنان امیدوار است که این مذاکرات به آتش‌بس برای پایان دادن به جنگ منجر شود. همزمان با این مذاکرات، ارتش اسرائیل به حملات هوایی به تعدادی از روستاها و شهرهای جنوب لبنان ادامه داد در حالی‌ که حزب الله هم مسوولیت شلیک موشک به شهرهای شمالی اسرائیل از جمله کریات شمونه و مناره را بر عهده گرفت. لبنان و اسرائیل فاقد روابط دیپلماتیک بوده و از نظر فنی همچنان در جنگ هستند.

اسرائیل اعلام کرد که اولویتش برای مذاکرات، خلع سلاح حزب‌الله و برقراری روابط صلح‌آمیز با لبنان است. لیتر پس از این جلسه در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت که او و همتای لبنانی‌اش «متوجه شدند که در یک طرف معادله قرار داریم». وی گفت: «ما بیش از دو ساعت تبادل نظر فوق‌العاده‌ای داشتیم.» و افزود که آنها در مورد «مرز مشخص» بین لبنان و اسرائیل بحث کردند. حماده در بیانیه‌ای این جلسه را «سازنده» توصیف کرد و گفت که تاریخ و مکان دور دوم مذاکرات به زودی اعلام خواهد شد. قبل از جلسه، این گروه برای گرفتن عکس دور هم جمع شدند اما با هم دست ندادند. روبیو به خبرنگاران گفت که این جلسه «فرصتی تاریخی» برای یافتن چارچوبی برای صلح بود. یک مقام وزارت امور خارجه روز سه‌شنبه گفت که این وزارتخانه به تازگی بیش از ۵۸‌میلیون دلار کمک بشردوستانه جدید را «برای کمک به ارائه کمک‌های نجات‌بخش» به آوارگان لبنانی تصویب کرده است. روز سه‌شنبه، وزرای امور خارجه نزدیک به ۲۰ کشور اروپایی از تصمیم جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، برای آغاز مذاکرات مستقیم با اسرائیل استقبال کردند. «یاسمین السباوی» هم در گزارشی برای «میدل ایست آی» نوشت، این اولین مذاکرات مستقیم بین اسرائیل و لبنان در بیش از سه دهه گذشته بود. به نوشته این گزارشگر، ایالات متحده در سال ۱۹۹۷ حزب الله را یک سازمان تروریستی اعلام کرد، اما این گروه همچنان مهم‌ترین بازیگر نظامی در لبنان است و در پارلمان این کشور نماینده دارد. حزب‌الله در سال ۱۹۸۲ برای مقابله صریح با اشغال و نفوذ اسرائیل در لبنان تشکیل شد. روبیو گفت: «تمام پیچیدگی‌های این موضوع قرار نیست در چند ساعت حل شود.

اما می‌توانیم برای ایجاد چارچوبی که در آن اتفاقی بیفتد - چیزی بسیار مثبت، چیزی بسیار دائمی - شروع به حرکت کنیم.» «استیون سایمون»، از مقامات سابق شورای امنیت ملی در دولت کلینتون، در مورد این جلسه دو ساعته به «میدل ایست آی» گفت: «مطمئنا اتفاق خوبی است که این گفت‌وگو انجام شد و اتفاق خوبی است که ایالات متحده موافقت کرد میزبان آن باشد، هرچند که... در سطح پایین و صرفا مقدماتی بود.» به نوشته السباوی، حزب‌الله اصرار دارد که تا زمانی که اسرائیل همچنان تهدیدی برای لبنان است و مقامات اسرائیلی لفاظی‌هایی در مورد گسترش مرزهای اسرائیل به سمت شمال را عادی‌سازی می‌کنند، نمی‌تواند خلع سلاح شود. با این حال، اسرائیل در شش هفته گذشته بیش از ۲۰۰۰ نفر را در لبنان کشته است. به نوشته گزارشگر «میدل ایست آی»، اصطلاح «آتش‌بس» در متن به عنوان موضع دولت ایالات متحده استفاده نشده بود. این اصطلاح فقط به سفیر لبنان نسبت داده شده بود که خواستار «آتش‌بس و اقدامات مشخص برای رسیدگی و کاهش بحران شدید انسانی» شده بود. توقف خصومت‌ها می‌تواند به این معنی باشد که اگر اسرائیل این اقدام را دفاع از خود بداند، ایالات متحده به این رژیم اجازه می‌دهد تا به حملات خود به لبنان ادامه دهد. «جفری فلتمن»، سفیر سابق ایالات متحده در لبنان، به «میدل ایست آی» گفت که هیچ یک از طرفین نمی‌خواهند توسط آمریکایی‌ها به عنوان کسانی که از گفت‌وگو امتناع می‌کنند، دیده شوند، حتی اگر شرایط کاملا غیر واقعی به نظر برسد. 

وی افزود:«اسرائیلی‌ها در حال حاضر، چه این مذاکرات ادامه پیدا کند و چه نکند، دست از حمله به لبنان برنمی‌دارند و من باور ندارم که رئیس‌جمهور ترامپ، نتانیاهو را در لبنان بیش از رئیس‌جمهور بایدن در غزه مهار کند.» برای لبنانی‌ها، حضور در این نشست همچنین نشانه‌ای از این است که آنها علی‌رغم ناتوانی‌شان به نمایندگی از طرف بخش بزرگی از حامیان لبنانی حزب‌الله در جنوب این کشور، از سطحی از حاکمیت برخوردارند. فلتمن، که اکنون در موسسه بروکینگز است، استدلال کرد که اگرچه یک «تابو»ی طولانی‌مدت در لبنان در مورد تعامل مستقیم با اسرائیل شکسته شده است، اما نکته اصلی این است که نخست‌وزیر نواف سلام و رئیس‌جمهور جوزف عون در عمل ناتوان هستند. او گفت: «وقتی حزب‌الله از همراهی با آن امتناع می‌کند، آنها نتوانسته‌اند کار زیادی برای مجبور کردن حزب‌الله به رعایت آن انجام دهند.»

همچنین الجزیره غروب دیروز چهارشنبه در گزارشی نوشت که اسرائیل حملات مرگبارتری را به شهرهای جنوب لبنان انجام داده و علیرغم فشار دیپلماتیک در واشنگتن برای مذاکرات مستقیم، به تهاجم خود ادامه می‌دهد. این در حالی است که برخی منابع خبر از احتمال آتش بس در لبنان طی غروب چهارشنبه و اوایل امروز پنج شنبه خبر می دهند. با این حال، خبرگزاری ملی دولتی لبنان (NNA) گزارش داد که حملات دیروز چهارشنبه، تنها یک روز پس از نشست بین فرستادگان لبنان و اسرائیل در ایالات متحده، حداقل ۱۳ نفر را کشت. «زینه خضر»، خبرنگار الجزیره، گزارش داد: «اینجا خشم وجود دارد. مردم معتقدند که دولت لبنان نباید با اسرائیل، دشمنی که تنها در چند هفته گذشته بیش از ۲۰۰۰ نفر را کشته است، مذاکره می‌کرد».