نخست‌وزیر پوپولیست مجارستان در پایان‌ راه؟

در داخل کشور، برخی‌ها از سیستمی که اوربان بنا کرده خسته شده‌اند. حزب اپوزیسیون «تیسا» به رهبری «پیتر مادیار»، کارزاری بی‌وقفه علیه فساد و رکود اقتصادی مجارستان به راه انداخته است. در همین حال، حزب فیدِس وابسته به اوربان (که از حمایت ایالات متحده و روسیه برخوردار است) بیشتر بر تهدیدهای خارجی ادعایی متمرکز شده است؛ تهدیدهایی که به گفته این حزب از سوی کشور همسایه، اوکراین، و اتحادیه اروپا به مجارستان تحمیل می‌شود (دنیای‌اقتصاد در گزارش‌های «ماموریت برای نجات اوربان» در چهارشنبه ۱۹ فروردین ماه و «پایان سلطه پوپولیست غارتگر» در دوشنبه ۱۷ فروردین ماه) به این مساله به تفصیل پرداخته بود.

مادیار ۴۵ساله، در سطحی گسترده به‌عنوان سرسخت‌ترین رقیب اوربانِ ۶۲ساله از زمان بازگشت او به قدرت در سال۲۰۱۰ شناخته می‌شود (اوربان پیش‌تر در اوایل قرن جاری نیز یک دوره نخست‌وزیر بود). مادیار که زمانی از افراد داخلی و حلقه یاران حزب فیدس به شمار می‌رفت، در سال۲۰۲۴ با یک انشعاب پر سر و صدا راه خود را از این حزب جدا کرد. در اوایل همان سال، دولت اوربان با خشم عمومی ناشی از تصمیم «کاتالین نواک»، رئیس‌جمهور مجارستان، مواجه شد. او معاون مدیر یک پرورشگاه را که در لاپوشانیِ سوءاستفاده از پسران خردسال دست داشت، عفو کرده بود. «یودیت وارگا»، وزیر دادگستری وقت اوربان نیز در این عفو دخیل بود. در پی این رسوایی، هر دو زن مجبور به استعفا شدند.

وارگا پیش‌تر همسر مادیار بود. مادیار در یک مصاحبه جنجالی با رسانه مجارستانی «پارتیزان»، اوربان را متهم کرد که «پشت زنان پنهان شده است». او همچنین در این مصاحبه اسراری را که به واسطه نزدیکی به دولت به دست آورده بود، فاش کرد و گفت: «نیمی از کشور در تسلط چند خانواده است.» فساد مالی، موضوع و محور اصلی کارزار انتخاباتی او بود. مادیار به ده‌ها شهر و روستا سفر کرده و جمعیت عظیمی را حتی در عمق پایگاه‌های سنتی حزب فیدس به سوی خود کشانده است. سبد آرای حزب تیسا بیشتر به سمت شهرنشینان و جوانان متمایل است: نسلی از مجارستانی‌ها که در تمام عمرشان رهبری جز اوربان ندیده‌اند. «فیدس، گمشو!» به شعاری رایج در خیابان‌های بوداپست در هفته اخیر تبدیل شده بود.

کمپین مادیار به شدت بر مسائل داخلی متمرکز بوده است. حزب تیسا از رسانه‌های بین‌المللی دوری کرده تا مبادا از سوی فیدس به تبانی با عوامل خارجی متهم شود. مادیار تقریبا تمام تمرکز خود را بر مسائل معیشتی و روزمره، مانند رکود اقتصادی و وضعیت نامطلوب بهداشت و درمان مجارستان گذاشته و کمتر درباره سیاست خارجی یا اتحادیه اروپا صحبت کرده است. او تقریبا هیچ حرفی درباره اوکراین نزده تا از برچسب خوردن به عنوان یک «سیاستمدار لیبرال اروپایی» (عبارتی که اوربان سال‌هاست برای تخریب رقبا استفاده می‌کند) در امان بماند. این انضباط و احتیاط، خطوط حمله آشکار را از اوربان گرفته است. در عوض، به گفته مادیار، فیدس قصد داشت با انتشار ویدئویی که مخفیانه از مادیار در «یک لحظه عاشقانه» ضبط شده بود، از وی باج‌گیری کند. مادیار در ماه فوریه گفت: «بله، من یک مرد ۴۵ساله هستم و یک زندگی خصوصی دارم؛ با یک شریک بالغ. ترسوی‌های عزیز در حزب فیدس، بفرمایید و هرچه دارید رو کنید.» تاکنون این اسناد رسواکننده (در صورت وجود)علنی نشده است.

زبان مجارستانی زبان سختی است؛ ملی‌گرایان به شوخی می‌گویند این زبانِ بهشت است؛ چون یادگیری آن یک ابدیت زمان می‌برد. اما حتی گوش‌های خارجی هم با کلمه‌ای که در کارزار انتخاباتی اوربان طنین‌انداز شده، آشنا شده‌اند: «hárború» به معنای «جنگ». کلمه «جنگ» در میتینگ‌های انتخاباتی، روی بیلبوردها و در تبلیغات آنلاین مدام تکرار می‌شود. اوربان روز جمعه در آخرین گردهمایی خود در شهر «سِکِش‌فِهِروار» در نزدیکی بوداپست، ادعای خود مبنی بر دور نگه داشتن مجارستانی‌ها از جنگ را تکرار کرد و قول داد که «فرزندان، سلاح‌ها و آزادیِ خود» را به اوکراین ندهد. شهرها و شهرک‌های مجارستان پر از پوسترهایی است که «ولودیمیر زلنسکی»، رئیس‌جمهور اوکراین را اغلب در کنار مادیار نشان می‌دهند. روی برخی از آنها نوشته شده: «خطر!» و روی برخی دیگر: «نگذارید خنده آخر را او سر دهد» و «بیایید متوقفشان کنیم!» مخالفان اوربان می‌گویند که بخش عمده‌ای از موفقیت‌های انتخاباتی او متکی بر یافتن دشمنان فرضی بوده است: ابتدا سازمان‌های مردم‌نهاد، سپس دانشگاه‌های لیبرال، بعد مهاجران و حالا، اوکراین.

اواخر هفته گذشته، متحدان اوربان بدون ارائه هیچ مدرکی ادعا کردند که اوکراین دو کوله‌پشتی حاوی مواد منفجره را در کنار یک خط لوله گاز طبیعی در نزدیکی مرز مجارستان قرار داده است. در ماه فوریه نیز، اوربان سربازان مجارستانی را برای محافظت از زیرساخت‌های انرژی کشور اعزام کرد و گفت که این اقدام برای جلوگیری از حمله اوکراین صورت گرفته است. در این کارزار انتخاباتی، حزب فیدس از یک ویدئوی ساخته‌شده با هوش مصنوعی استفاده کرد که نشان می‌دهد مادیار با یورش به خانه یک شهروند مجارستانی، یک مرد جوان را به خدمت سربازی اجباری می‌برد. ویدئوی دیگری که با هوش مصنوعی تولیدشده، دختربچه‌ای را نشان می‌دهد که سراغ پدرش را می‌گیرد سپس پدر دیده می‌شود که در گل و لای زانو زده و پس از آن اعدام می‌شود. در این ویدئو گفته می‌شود: «این فعلا فقط یک کابوس است، اما بروکسل در حال آماده شدن برای تبدیل آن به واقعیت است. فیدس تنها انتخاب امن است.»

ایالات متحده به شکلی نامعمول روی این انتخابات مجارستان تمرکز کرده است، زیرا دولت ترامپ می‌خواهد مدل حکمرانی به سبک اوربان در اروپا موفق شود. سند استراتژی امنیت ملی دولت (ترامپ) که سال گذشته منتشر شد، به تفصیل شرح داده است که آمریکا چگونه برای ایجاد اروپایی «همفکرتر» فشار خواهد آورد یعنی اروپایی که ضد سیاست‌های ووک، ضد برنامه‌های رادیکال محیط ‌زیستی و ضد مهاجرت باشد. ایوان کراستف، رئیس مرکز استراتژی‌های لیبرال در صوفیه (بلغارستان)، به سی‌ان‌ان گفت: «این دولت آمریکا معتقد است که یک انقلاب ترامپیستی در جریان است و این انقلاب در حال رسیدن به اروپاست و اینکه اروپا تنها یک چرخه انتخاباتی از ایالات متحده عقب‌تر است.»

به همین دلیل، ایالات متحده سرمایه دیپلماتیک قابل‌توجهی را برای کمک به انتخاب مجدد اوربان صرف کرده است. «جی‌دی ونس»، معاون رئیس‌جمهور، کمی پیش‌تر دو روز را در بوداپست گذراند و متعهد شد که «تا جایی که در توان دارد» به اوربان کمک کند. در همین حال، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده روز جمعه در شبکه‌های اجتماعی نوشت که دولتش «آماده است تا از تمام قدرت اقتصادی ایالات متحده برای تقویت اقتصاد مجارستان استفاده کند، همان‌طور که در گذشته برای متحدان بزرگ خود انجام داده‌ایم؛ البته اگر نخست‌وزیر ویکتور اوربان و مردم مجارستان روزی به آن نیاز داشته باشند.» اوربان مدت‌هاست که نقش اخلال‌گری در اتحادیه اروپا ایفا کرده و مانع از تلاش‌ها برای تامین مالی دفاعی اوکراین در برابر روسیه شده است.

ماه‌هاست که اوربان از حق عضویت مجارستان در این بلوک برای وتوی وام ۹۰‌میلیارد یورویی (۱۰۵‌میلیارد دلاری) اتحادیه اروپا به اوکراین استفاده می‌کند و دلیل آن را اختلاف با کی‌یف بر سر آسیب دیدن خط لوله‌ای که نفت روسیه را به مجارستان منتقل می‌کند، عنوان کرده است. «مجتبی رحمان»، مدیر بخش اروپا در گروه اوراسیا (یک نهاد مشاوره ریسک سیاسی)، می‌گوید: «فکر نمی‌کنم کسی در بروکسل – به جز یکی دو متحد نیابتی او در جمهوری چک و اسلواکی – از رفتن اوربان ناراحت شود.» از آنجا که مادیار نیز به نوبه خود کمتر در حمایت از اوکراین سخن گفته است، برخی گمانه‌زنی کرده‌اند که او نیز ممکن است مانع تلاش‌های اتحادیه اروپا برای کمک به کی‌یف شود. اما از نگاه رحمان، مادیار در طول کارزار انتخاباتی صرفا در پیام‌رسانی خود «محتاط» بوده است.او به سی‌ان‌ان گفت: «فکر می‌کنم تعامل با مادیار برای بروکسل و اتحادیه اروپا بسیار سرراست‌تر و بی‌دردسرتر خواهد بود.»

نیویورک تایمز در همین رابطه در گزارشی نوشت، درحالی‌که بیشتر موسسات نظرسنجی پیش‌بینی می‌کنند که حزب «تیسا»، جریان اصلی اپوزیسیون، آرای بیشتری نسبت به حزب «فیدس» متعلق به اوربان کسب خواهد کرد، اما پیچیدگی شدید سیستم انتخاباتی مجارستان و سال‌ها مهندسی و دستکاری مرزهای حوزه‌های انتخاباتی به این معناست که نتایج ممکن است کاملا آن چیزی نباشد که به نظر می‌رسد. حتی اگر نظرسنجی‌ها تا حدودی درست باشند، حزب حاکم همچنان می‌تواند در نهایت اکثریت کرسی‌های پارلمان یا حداقل کرسی‌های لازم برای تشکیل دولت جدید از طریق ائتلاف با احزاب کوچک‌تر را به دست آورد.

از سوی دیگر، بسیاری از افراد، به‌ویژه حامیان حزب فیدس، معتقدند که نظرسنجی‌ها اشتباه هستند. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا نیز همین نظر را دارد؛ او در جریان سفر به بوداپست اعلام کرد: «البته که ویکتور اوربان پیروز خواهد شد.» اوربان نیز با تایید این موضوع گفت که این همان «برنامه» است. این «برنامه» سال‌هاست که در دست اجراست.از زمانی که اوربان در سال ۲۰۱۰ به قدرت بازگشت و دوره ۱۶ ساله بی‌وقفه‌ای را آغاز کرد، حزب حاکم فیدس بارها سیستم انتخاباتی را دستکاری کرده است.

دولت او تعداد کل کرسی‌های پارلمان را از ۳۸۶ به ۱۹۹ کرسی کاهش داد؛ تغییر چشم‌گیری که نیازمند ترسیم مجدد و کامل مرزهای حوزه‌های انتخاباتی بود، مرزهایی که در سال۲۰۲۴ نیز مجددا اصلاح شدند. به گفته منتقدان اوربان، این منطقه‌بندی مجدد و تغییرات متعدد دیگر، بیشتر در جهت ادغام مناطق متمایل به اپوزیسیون در حوزه‌های انتخاباتی بزرگ‌تر و تقسیم مناطق طرفدار دولت به حوزه‌های کوچک‌تر بوده است؛ ترفندی که به آرای طرفداران دولت وزن بیشتری می‌بخشد. این تغییرات غالبا به این معناست که برای کسب یک کرسی پارلمانی در مناطق روستایی (جایی که فیدس عموما پایگاه قدرتمندی دارد)، به آرای کمتری در مقایسه با حوزه‌های شهری (که معمولا حامی اپوزیسیون هستند) نیاز است.