فارن افرز نتایج نظرسنجی «بارومتر عرب» درباره پایان دوران طلایی آمریکا در غرب آسیا را منتشر کرد
خاورمیانهایها از واشنگتن خشمگیناند
«امانی ای. جمال»، رئیس دانشکده امور عمومی و بینالمللی پرینستون و «مایکل رابینز»، مدیر و محقق اصلی در موسسه بارومتر عرب در مقالهای در «فارنافرز» نوشتند، نظرسنجی انجامشده توسط پروژه نظرسنجی «بارومتر عرب» که ما با دیگران در آن همکاری داریم و در ماههای پس از ۷ اکتبر انجام شد، تغییر بزرگی در افکار عمومی را نشان داد. مردم عادی منطقه با مشاهده جنگ ویرانگر اسرائیل در غزه، بهشدت علیه اسرائیل و بزرگترین متحد این رژیم، ایالات متحده، موضع گرفتند. نظرسنجیهایی که ما از اوت تا نوامبر ۲۰۲۵ - پس از جنگ ۱۲روزه ژوئن گذشته با ایران - در مصر، عراق، اردن، لبنان، مراکش، سرزمینهای فلسطینی، سوریه و تونس انجام دادیم، روشن میکند که تغییرات مشاهده شده پس از ۷اکتبر پابرجا مانده است.
مردم منطقه تقریبا تمام اعتماد خود را به نظم منطقهای به رهبری ایالات متحده ازدستدادهاند. در عوض، اکنون چین، ایران و روسیه را مطلوبتر از ایالات متحده و اغلب اروپا میدانند. بیش از هر زمان دیگری، واشنگتن و بسیاری از متحدان کلیدیاش در مقایسه با این محور، یکجانبه، از نظر اخلاقی سازشکار و بهطور گزینشی متعهد به قوانین بینالمللی دیده میشوند. وقتی از پاسخدهندگان پرسیده شد که کدام کشور از آزادیها محافظت میکند، به امنیت منطقهای کمک و از آرمان فلسطین حمایت میکند، پاسخدهندگان چین، ایران و روسیه را بیشتر از ایالات متحده یا برخی از شرکای این کشور انتخاب کردند. این بدان معنا نیست که مردم عرب به طور یکسان از سیاستهای پکن، تهران یا مسکو حمایت میکنند. بهعنوانمثال، مردم عرب هنوز برنامه هستهای ایران را تهدیدآمیز میدانند. مرکز اعتماد سیاسی منطقه در حال تغییر است، نه به این دلیل که چین، ایران یا روسیه یک مدل جذاب جهانی ایجاد کردهاند. در عوض، این تغییر به این دلیل است که جایگاه ایالات متحده و تا حدودی اروپا بهشدت کاهش یافته است.
بعید است که جنگ با ایران به این برداشتها کمک کند. بههرحال، این درگیری توسط ایالات متحده و اسرائیل آغاز شد. بهعنوان بخشی از آن، اسرائیل حمله خود را به لبنان ازسرگرفته و کشورهای خلیجفارس مورد حمله موشکها و پهپادها قرار گرفتند. از زمان شروع، پیشرفت کمی در بازسازی غزه حاصل شده است. اگر بخواهیم صادق باشیم، ممکن است مردم عرب نسبت به زمانی که ما در پاییز ۲۰۲۵ از آنها نظرسنجی کردیم، از ایالات متحده خشمگینتر باشند. اگر واشنگتن و پایتختهای اروپایی همچنان محبوبیت خود را در بین مردم منطقه از دست بدهند، روابط آنها با دولتهای منطقه نیز ممکن است تغییر کند. اگرچه اکثر رهبران عرب اقتدارگرا هستند، اما همچنان نگران احتمال اعتراضات گسترده هستند و بنابراین توسط افکار عمومی محدود میشوند. برای آنها، همکاری علنی با ایالات متحده به یک خطر روبهرشد تبدیل میشود. اگر واشنگتن میخواهد شرکای عرب خود را حفظ کند، باید برای یافتن یک راهحل عادلانه برای درگیری اسرائیل و فلسطین تلاش کند. در غیر این صورت، ایالات متحده خطر واگذاری دائمی جهان عرب به دشمنان خود را دارد.
اعتبار ایالات متحده با شروع جنگ غزه کاهش یافت و از آن زمان تاکنون بهبود نیافته است. در واقع، واشنگتن نسبت به سالهای گذشته محبوبیت کمتری دارد. در بیشتر کشورهای مورد بررسی، تعداد کمی از مردم به سیاستهای خارجی دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، نگاه مثبتی دارند: ۲۴درصد در عراق، ۲۱درصد در لبنان، ۱۴درصد در تونس و ۱۲درصد در اردن و سرزمینهای فلسطینی. تنها در مراکش و سوریه، تعداد قابلتوجهی از پاسخدهندگان - به ترتیب ۶۳درصد و ۶۱درصد - به نظر میرسد از اقدامات ترامپ در منطقه خوششان میآید و این احتمالا به این دلیل است که ترامپ حاکمیت مراکش بر صحرای غربی (یک منطقه مورد مناقشه) را به رسمیت شناخته و از دولت جدید سوریه که با سرنگونی اسد به قدرت رسیده، حمایت کرده است.
امروزه، تحت رهبری ترامپ، بیشتر خاورمیانه مورد حمله قرار گرفته است. بنابراین جای تعجب نیست که ۶۶درصد از پاسخدهندگان در مصر، ۵۹درصد در اردن، ۵۳درصد در سرزمینهای فلسطینی، ۵۱درصد در عراق و تونس و ۴۷درصد در لبنان فکر میکنند که سیاستهای خارجی ترامپ در قبال منطقه عرب بدتر از سیاستهای بایدن است و دولت او در نظرسنجیها عملکرد ضعیفی داشت. فقط، باز هم در مراکش (۲۷درصد) و سوریه (۷درصد) این دیدگاه اکثریت را ندارد. اتحادیه اروپا نمرات نسبتا بهتری نسبت به ایالات متحده کسب کرد، از ۷۰درصد در سوریه و مراکش تا ۳۴درصد در سرزمینهای فلسطینی، عراق و مصر. اما شهرت کشورهای اروپایی متفاوت است و ارتباط زیادی با رویکرد آنها به درگیری اسرائیل و فلسطین دارد. برای مثال، اسپانیا و ایرلند به دلیل حمایتشان از فلسطینیان، مورد توجه بیشتری قرار میگیرند، درحالیکه آلمان، احتمالا به دلیل سابقه حمایت از اسرائیل، محبوبیت کمتری دارد.
در مقابل، محبوبیت چین در سال ۲۰۲۵ بهطورکلی بسیار بالاتر است و از ۳۷درصد در سوریه تا ۶۹درصد در تونس متغیر است. روسیه، اگرچه محبوبیت کمتری نسبت به چین دارد، اما همچنان از ایالات متحده و متحدانش در مصر، عراق، اردن، لبنان، سرزمینهای فلسطینی و تونس بهتر عمل میکند. محبوبیت ایران کمتر و نامتوازنتر است. این محبوبیت در تونس با ۵۵درصد بالاترین و در سوریه با پنجدرصد کمترین است. اما بهطورکلی، ایران در حال افزایش است. در پنج سال گذشته، سطح حمایت از ایران در عراق ۲۰درصد و در سرزمینهای فلسطینی ۱۲درصد افزایش یافته است. میزان محبوبیت ایران در اکثر کشورهایی که ما بررسی کردیم، از ایالات متحده پیشی گرفته است.
محبوبیت رهبران چین، ایران و روسیه در سراسر جهان عرب بهشدت افزایش یافته است. حمایت از سیاست شی جینپینگ، رهبر چین، در قبال خاورمیانه و شمال آفریقا در پنج سال گذشته در تونس ۲۶درصد، در اردن و سرزمینهای فلسطینی ۲۵درصد، در مراکش ۱۹درصد و در عراق پنجدرصد افزایش یافته است. میزان محبوبیت او در این کشورها اکنون به ترتیب ۶۱درصد، ۵۱درصد، ۴۳درصد، ۵۸درصد و ۵۳درصد است. علیرغم حمله پوتین به اوکراین، حمایت از رئیسجمهور روسیه، در مراکش ۳۳درصد، در اردن ۲۰درصد، در تونس ۱۷درصد و در سرزمینهای فلسطینی ۱۴درصد افزایش یافته است. بیش از ۴۰درصد در تونس و عراق از او حمایت میکنند. اکثریت قاطع مراکشیها - ۵۷درصد - دیدگاههای مثبتی دارند.
بااینحال، اکثریت بزرگی در چندین کشور هنوز برنامه هستهای ایران را یک تهدید حیاتی توصیف میکنند، از ۵۵درصد در سرزمینهای فلسطینی گرفته تا ۸۵درصد در سوریه. نفوذ سیاسی ایران در منطقه نیز به طور گسترده بهعنوان یک مساله مهم تلقی میشود، از جمله اکثریت در مصر، عراق، اردن، لبنان و سوریه. اما اکثریت بزرگتری در همان کشورها اشغال مداوم سرزمینهای فلسطینی توسط اسرائیل را یک تهدید حیاتی برای امنیت ملی خود میدانند. بنابراین ایران تا حد زیادی با مخالفت خود با اسرائیل و تعهد به آرمان فلسطین، اهمیت مییابد.
در مقابل، ایالات متحده به دلیل رابطهاش با این درگیری مورد نفرت است. عموم مردم عرب به طور قاطع آمریکا را بهعنوان طرف اسرائیل در مقابل فلسطینیان میبینند، از جمله ۸۶درصد از پاسخدهندگان در مصر و اردن، ۸۴درصد در سرزمینهای فلسطینی، ۷۸درصد در لبنان، ۷۱درصد در سوریه، ۶۹درصد در تونس و ۵۸درصد در عراق. اتحادیه اروپا چندان حامی اسرائیل تلقی نمیشود، اما عموم مردم عرب هنوز تا حد زیادی معتقدند که اتحادیه اروپا طرف این رژیم را میگیرد. بااینحال، دیدگاههای اعراب در مورد کشورهای خاص اروپایی متنوعتر است. بهعنوانمثال، آلمان در اردن (به ترتیب ۳۵درصد در مقابل ۱۶درصد)، لبنان (۴۵درصد در مقابل ۱۲درصد)، سرزمینهای فلسطینی (۴۳درصد در مقابل ۱۱درصد) و سوریه (۳۶درصد در مقابل ۱۷درصد) با اختلاف زیادی بیشتر به دفاع از اسرائیل متعهد است تا به فلسطینیها. در همین حال، عموم مردم عرب عموما اسپانیا را کمتر یکجانبهگرا میدانستند. تقریبادرصد مساوی از مراکشیها و عراقیها این کشور را بیشتر به دفاع از فلسطینیها (۲۷درصد) متعهد میدانستند تا به اسرائیل (۲۹درصد). در میان سوریها، این رقم ۲۱درصد در مقابل ۲۴درصد بود. بااینحال، سایر جمعیتها، اسپانیاییها را بیشتر به فلسطینیها متعهد میدانستند تا به اسرائیل: ۳۱درصد در مقابل ۲۰درصد در اردن، ۳۹درصد در مقابل ۱۷درصد در سرزمینهای فلسطینی، ۳۴درصد در مقابل ۱۶درصد در لبنان، ۲۷درصد در مقابل ۱۵درصد در مصر و ۴۲درصد در مقابل ۱۲درصد در تونس.
مردم جهان عرب به طور گسترده معتقدند که سازمان ملل متحد به نفع اسرائیل و جانبدارانه عمل میکند. ۱۱درصد از پاسخدهندگان در سرزمینهای فلسطینی و مصر، ۱۴درصد در تونس و اردن، ۱۷درصد در سوریه، ۲۰درصد در عراق و مراکش و ۲۵درصد در لبنان میگویند که سازمان ملل متحد بیشتر از اسرائیل به دفاع از فلسطینیان متعهد است. در مقابل، حدود ۴۰ تا ۵۰درصد از پاسخدهندگان در سراسر منطقه میگویند که سازمان ملل متحد بیشتر به دفاع از اسرائیل متعهد است. پیام واضح است: برای بسیاری از شهروندان عرب، مشکل دیگر فقط استانداردهای دوگانه ایالات متحده نیست. بلکه ورشکستگی کل سیستم حقوقی و بشردوستانه بینالمللی است.
