واکنشهای داخلی به آتشبس دوهفتهای واکاوی شد
چهل روز تابآوری ایران
حمله دشمن به دانشگاه صنعتی شریف
به گزارش عصر ایران، این آتشبس که شامل جبهههای لبنان و حزبالله نیز میشود، در پی توافق میان مقامات ایران و ایالات متحده به دست آمده است. آغاز این آرامش موقت، بلافاصله با واکنش عالیترین مقامات اجرایی کشور همراه شد. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در پیامی که بوی پیروزی و ایستادگی میداد، این آتشبس را ثمره خون رهبر شهید، خامنهای بزرگ دانست. رئیسجمهور با تاکید بر اینکه اصول کلی مورد نظر ایران در این توافق پذیرفته شده است، خاطرنشان کرد که این دستاورد حاصل حضور مردم در صحنه بوده و دولت همچنان در تمامی میدانهای دیپلماسی، دفاع و خدمترسانی در کنار ملت خواهد ماند.
اقتدار نظامی و تدبیر حاکمیتی
محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور نیز با صدور پیامی تلاش کرد تا آرامش و اطمینان را به فضای اقتصادی و اجتماعی جامعه تزریق کند. وی با تاکید بر اینکه امنیت ملی و پایداری زیرساختها بر اساس محاسبات دقیق دولت پیش میرود، تصریح کرد که هیچ تهدیدی فراتر از آمادگی و اشراف ایران نیست. عارف از مردم خواست تا با اطمینان به صلابت کشور، آرامش را در آغوش بگیرند و تاکید کرد که دولت تمامی نقشهها و تدابیر لازم را با جزئیات نهایی کرده است. در همین راستا، علی نیکزاد، نایب رئیس مجلس، نیز به تشریح دستاوردهای نظامی پرداخت و اعلام کرد که نیروهای مسلح ایران در پاسخ به حملات، بیش از ۱۷پایگاه نظامی آمریکا را نابود کردهاند. او با صراحت اعلام کرد که اگر شروط دهگانه ایران در مذاکرات آتی پذیرفته نشود، رهبر معظم انقلاب اجازه امضای هیچ توافقی را نخواهند داد.
از سوی دیگر، منوچهر متکی، نماینده مجلس، معتقد است که آمریکاییها هرگز تصور نمیکردند با تحریک نتانیاهو وارد جنگی شوند که آنها را به چنین وضعیتی گرفتار کند. علیاکبر ولایتی نیز با نگاهی کلانتر به تحولات منطقه، خاطرنشان کرد که آمریکا ناچار به پذیرش آتشبس شد؛ زیرا در هندسه جدید قدرت در جهان، ایران بهعنوان محور قطب اسلامی ایفای نقش میکند و دیگر نمیتوان اراده سیاسی تهران را نادیده گرفت. این اظهارات نشان میدهد که لایههای مختلف حاکمیت، بهرغم فشارهای سنگین جنگ، بر حفظ دستاوردهای استراتژیک و عدم عقبنشینی از اصول بنیادین تاکید دارند.
تقابل دیدگاهها
اما در جبهه منتقدان و ناظران سیاسی، نگاهها یکسان نیست و طیف وسیعی از تحلیلها فضای رسانهای کشور را دربرگرفته است. حسین شریعتمداری، مدیرمسوول روزنامه کیهان، با لحنی تند به مخالفت با این آتشبس برخاسته و آن را اقدامی توصیف کرده که میتواند به مثابه یک هدیه به دشمن تلقی شود. شریعتمداری با انتقاد از عدم انتشار متن کامل بسته پیشنهادی برای مردم، درحالیکه دشمن از مفاد آن آگاه است، این رویکرد را نوعی کملطفی به ملت ایران دانست. وی با تاکید بر اینکه هیچ تضمینی برای پایبندی آمریکا به عهد خود وجود ندارد، درگیری ایران با نظام سلطه را ماهوی و بر سر موجودیت توصیف کرد که تنها با تغییر ماهیت یکی از طرفین پایان مییابد.
در مقابل این نگاه انقباضی، چهرههایی چون حسامالدین آشنا معتقدند که نتایج میدانی نشاندهنده شکستناپذیری مطلق ایران در این کارزار نابرابر است. آشنا در شبکه اجتماعی ایکس با دعوت به پرهیز از تحقیر ملی نوشت که حتی یک عاقل در دنیا نیست که بگوید ایران با وجود تمام آسیبهایی که دید، شکست خورده است. او به طعنه اضافه کرد که حتی یک فرد عامی در جهان هم نمیتواند مدعی پیروزی ترامپ و نتانیاهو با آن همه ادعاهای بزرگشان باشد. این تضاد آرا نشاندهنده پویایی فضای سیاسی ایران در مواجهه با یکی از بزرگترین بحرانهای امنیتی تاریخ معاصر است که در آن، مرز میان دیپلماسی و مقاومت به مویی بند شده است.
از رنج جنگ تا امید به اصلاح
در میان تحلیلگران سیاسی، یادداشت احمد زیدآبادی، فعال سیاسی و روزنامهنگار، بازتاب گستردهای در فضای عمومی داشت. به گزارش جماران، زیدآبادی با توصیف رنجهای عمیق شخصی خود در طول چهل شبانهروز جنگ، کارگزاران نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی را در این بحران طاقتفرسا، «بیباک، نترس و کارآمد» توصیف کرد. حمیدرضا جلائیپور، استاد دانشگاه تهران از زاویهای دیگر و با نگاهی ستایشآمیز به عملکرد نیروهای نظامی، تاکید کرد که آنان از وجب به وجب مرزهای کشور مثل چهاردیواری خانه پدری حفاظت کردند و اجازه ندادند حتی یک نفوذی در این چهل روز وارد خاک ایران شود. او از اشکهای شوق مردم در شهرهای مرزی گفت که شاهد جانفشانی مرزبانان بودند. این روایتها نشاندهنده لایههای عمیقتری از پیوند میان ملت و نیروهای دفاعی است که در کوران حوادث صیقل یافته و به یک سرمایه اجتماعی جدید تبدیل شده است.
دستها همچنان روی ماشه
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، محسن رضایی و عباس موسوی نیز با نگاهی هشدارآمیز و واقعبینانه به استقبال آتشبس رفتند. محسن رضایی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، در حساب کاربری خود تاکید کرد که رئیسجمهور «گندهگوی» آمریکا پس از سه مرتبه عقبنشینی، در نهایت با مقاومت آحاد ملت و تدبیر مقتدرانه رهبری، ناچار به پذیرش طرح ۱۰ مادهای ایران بهعنوان مبنای مذاکره شده است. با این حال، او هشدار داد که دست نیروهای مسلح تا اطمینان کامل از تامین منافع کشور باید روی ماشه بماند.
عباس موسوی، سخنگوی پیشین وزارت خارجه نیز با اشاره به تجربیات تاریخی، این آتشبس را «شکننده» خواند و از مسوولان خواست که «تنگههای احد» را رها نکنند. او تاکید کرد که هزینههای گرانی در این دفاع مقدس چهلروزه داده شده و تنها اتحاد میان میدان نبرد، شهر و دیپلماسی است که پیروزی نهایی را تضمین میکند. از سوی دیگر، غلامحسین کرباسچی با نگاهی متفاوت و با چاشنی طنز، به ابعاد رسانهای این تحول پرداخت و انتشار بیانیه عراقچی در صفحه رسمی ترامپ را به معجزهای تشبیه کرد که در دنیای سیاست امروز بیسابقه است. این نگاههای متفاوت، همگی در یک نقطه مشترک هستند: ضرورت استفاده از فضای همبستگی ایجاد شده برای نوسازی ارتباط با مردم و جبران کاستیها. نخبگان هشدار میدهند که دور شدن دشمن به معنی پایان ماجرا نیست و باید با هرگونه تولید نارضایتی و تکروی مقابله کرد تا دشمن نتواند از شکافهای احتمالی سوءاستفاده کند.
در انتظار جمعه اسلامآباد
اکنون که گرد و غبار چهل روز نبرد سنگین تا حدودی فرو نشسته، ایران خود را در موقعیت جدیدی میبیند. انسجام ملی در جنگ اخیر نشان داد که در لحظات بحرانی، هویت ملی فراتر از اختلافات سیاسی عمل میکند. مسوولان اکنون وظیفه دارند تا از این سرمایه عظیم اجتماعی برای بازسازی جراحات جنگ و تقویت تابآوری ملی بهره ببرند؛ چراکه مسیر صلح، گاه دشوارتر از مسیر جنگ است.
