در گفتوگو با فعالان اقتصادی بررسی شد؛
صنعت پوشاک در محاصره بحرانها
وضعیت صنعت پوشاک و کفش در شرایط نامساعد اقتصادی ایران طی سالهای گذشته به مرز بحران رسیده است، در این بین تحمیل جنگ به ایران، اقتصاد این صنایع را بیش از پیش در آستانه فروپاشی قرار داده است. در شرایط مورد بحث، تولید برای واحدهای کوچک و متوسط بسیار دشوار شده است، تا جایی که بسیاری از صنایع کوچک ناچار به تعطیلی کارگاههای خود شدهاند. در چنین فضایی از سیاستگذاران انتظار میرود ضمن آسیبشناسی شرایط برای مقابله کارآمد با بحرانها برنامهریزی کنند.
اثر رکود تورمی بر صنعت کفش
علی لشکری عضو هیاتمدیره جامعه صنعت کفش ایران در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» در ارزیابی چالشهای پیش روی تولیدکنندگان صنعت کفش کشور پس از تحمیل جنگ به ایران گفت: صنعت کفش کشور در سالهای اخیر تحتتاثیر شرایط نامساعد حاکم بر اقتصاد ایران با مشکلات متعددی مواجه بوده است. صنعت کفش حتی قبل از تحمیل جنگ به ایران با کاهش تقاضا به دلیل شرایط رکود تورمی حاکم بر اقتصاد ایران مشکلات زیادی داشته است. در این میان طی سالهای گذشته اولویت مصرف در میان مردم به خوراکی و نیازهای اساسی زندگی تقلیل یافته است. در چنین شرایطی کالایی همچون کفش یا پوشاک در اولویتهای نخست سبد هزینه خانوار قرار ندارد. در ادامه با تحمیل جنگ به کشور، بیش از پیش میزان تقاضا در این صنایع کاهش یافته است.
وی افزود: فعالان صنعت کفش با پیشبینی شرایط دشوار حاکم بر اقتصاد و نبود دورنمای روشن در این بخش، با هدف تداوم تولید و حفظ اشتغالزایی، به دنبال ارتقای ظرفیتهای صادراتی بودند. در واقع تقویت صادرات گریزگاهی برای نجات این صنعت بود، به همین دلیل نیز در طول سال گذشته مکاتبات متعددی با مسوولان مربوطه درخصوص راهکارهای ارتقای صادرات انجام گرفت. فعالان صنعت کفش معتقد بودند چنانچه بتوانند از محل ارز حاصل از صادرات خود برای تامین مواد اولیه تولید بهره بگیرند، تولید و صادرات در این بخش رونق خواهد گرفت. با اینوجود همکاری برای ارتقای صادرات و تداوم تولید در این بخش انجام نشد.
عضو هیاتمدیره جامعه صنعت کفش ایران گفت: طی ماههای گذشته عملکرد صادرکنندگان با توجه به الزامات پیمانسپاری ارزی عملا تحتتاثیر قرار گرفت. در ماههای پایانی سال گذشته و پس از اصلاح سیاستهای ارزی توسط دولت و بانک مرکزی و انتقال کل معاملات ارزی به تالار دوم، انتظار میرفت صادرات کفش کشور نیز رونق یابد. با اینوجود اجرای این سیاست با شرایط نامساعد کشور و تحمیل جنگ به ایران همراه شد و آن طور که انتظار میرفت تاثیر بسزایی بر بهبود تولید این صنعت مهم نداشت.
وی با اشاره به آمار صادرات کفش در ۱۰ ماه نخست سال ۱۴۰۴ گفت: بنا به برآوردهای انجام گرفته، میزان صادرات صنعت کفش کشور در مدت زمان مورد بحث در قیاس با مدت مشابه سال ۱۴۰۳ با کاهش ۲۲ درصدی مواجه شد. البته اگر شرایط بهتر بود و تنش نظامی به کشور تحمیل نمیشد، انتظار میرفت که فعالان این صنعت بتوانند عملکرد بهتری را در حوزه صادرات به نمایش بگذارند و بخشی از این افت صادرات را در اسفند ماه جبران کنند.
این فعال صنعت کفش گفت: در حال حاضر مهمترین وظیفه صنعت کفش و بهخصوص واحدهای بزرگتر فعال در این بخش که از تابآوری بالاتری برخوردار هستند این است که تولید را با هدف حفظ اشتغال تداوم دهند. آثار و تبعات این جنگ به مرور در حوزه عملکردی صنایع و بهخصوص واحدهای تولیدکننده کفش نمایان خواهد شد. بنابراین واحدهای تابآور برای مقابله با این آثار باید از ظرفیتهای صادراتی در مرزهای شمالی و شرقی بهره بگیرند. در این میان از سیاستگذاران و نهادهای مسوول در بخش تجارت خارجی از جمله سازمان توسعه تجارت، گمرک، وزارت صنعت، معدن و تجارت انتظار میرود زیرساخت لازم برای ارتقای صادرات را فراهم کنند.
تغییر در رویکردهای گذشته از سوی نهادهای تصمیمگیر ضرورتی برای تداوم تولید در صنعت کفش و حفظ اشتغالزایی در این بخش است. توجه به این نکته ضروری بهنظر میرسد که تداوم تولید بهمنزله پرداخت به سازمانهای مختلف از جمله سازمان تامین اجتماعی از سوی تولیدکنندگان است؛ بنابراین گردش چرخ صنعت به معنی بهبود شرایط اقتصادی کشور است. لشکری در پاسخ به سوالی مبنی بر آمار تعطیلی واحدهای صنعت کفش در دوره جنگ گفت: آمار میدانی از تعطیلی صنایع در دست نیست، با اینوجود بسیاری از صنایع با مشکلات جدی همچون کمبود نقدینگی، کمبود مواد اولیه تولید، نوسانات نرخ ارز و... مواجه بودهاند و همین موضوع نیز به افت تولید آنها منجر شده است.
این فعال صنعت کفش در پاسخ به سوالی مبنی بر کشورهای مقصد صادراتی برای فروش کفش گفت: عمده صادرات کفش ایران به کشورهایی همچون عراق، افغانستان، ترکمنستان، پاکستان و آذربایجان صادر میشود. در ماههای گذشته نیز تلاشهایی برای صادرات کفش ایران به عمان و قطر انجام شده بود که اکنون با توجه به مشکلات ناشی از جنگ، امکان صادرات به این کشورها درهالهای از ابهام قرار دارد. وی افزود: در این میان کشور روسیه به صورت بالقوه میتواند مقصد صادرات کفش ایران باشد. امید میرود با تلاشهایی که توسط معاونت راهبردی سازمان ریاست جمهوری در دست اجرا است، صادرات کفش به این کشور افزایش یابد. تلاش سایر سازمانهای مسوول نیز در این بخش کمککننده خواهد بود. این دست اقدامات در حفظ تولید و اشتغالزایی صنعت کفش کمککننده خواهد بود.
تعطیلی واحدهای تولیدی
ریحانه فغانی، فعال صنعت مد و پوشاک، در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» در ارزیابی چالشهای پیش روی فعالان صنعت مد و پوشاک در ماههای اخیر گفت: روند افزایش قیمت ارز و کمبود جدی در تامین نقدینگی واحدهای تولیدی، بروز محدودیتهای جدی در اینترنت بینالملل طی ماههای گذشته، کاهش مداوم قدرت خرید مردم که به رکود در برخی محصولات مصرفی منجر شده و نبود دورنمای روشن از آینده، از مهمترین مشکلاتی هستند که عملکرد فعالان صنعت مد و پوشاک را طی ماههای گذشته تحتتاثیر قرار داده است. در این میان، تهاجم نظامی به کشور این مشکلات را تشدید کرد. وی افزود: آثار تحمیل فشار مداوم به تولیدکنندگان را میتوان در رصد آمارهای بخش صنعت و همچنین تعطیلی بسیاری از واحدهای تولیدی مشاهده کرد. فغانی گفت: در شرایطی که چشمانداز مثبتی در آینده کوتاهمدت برای بهبود شرایط صنعت پوشاک و افزایش قابلتوجه تقاضا در بازار مشاهده نمیشود، بسیاری از واحدهای صنعتی اقدام به تعطیلی کردهاند. بخش دیگری از صنایع نیز با تعدیل نیرو و با حداقل توان به تولید و فعالیت خود ادامه میدهند.
این فعال صنعت مد و پوشاک تاکید کرد: شرایط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور تاثیر مستقیم بر کسبوکار ما دارد. در شرایط جنگی کمتر کسی رغبت به خرید پوشاک دارد. این جنگ در هفتههای پایانی سال به کشور تحمیل شد و عملا فروش معمول عید صنایع در این حوزه از دست رفت. این افت فروش در حالی به فعالان صنعت مد و پوشاک تحمیل شده که کشور در ماههای قبل نیز با انواع تنشها مواجه بود و عملا بازار پوشاک در شرایط شکننده قرار داشت. در همینحال با توجه به شرایط نابسامان اجتماعی شاهد افت قدرت خرید مردم هستیم که به کوچک شدن بازار پوشاک منتهی میشود. در چنین شرایطی شاهد کاهش توان مالی بنگاههای فعال در بخش صنعت پوشاک خواهیم بود. وی افزود: بخش قابلتوجهی از فعالیت صنایع پوشاک بهخصوص در بخش تبلیغات و فروش در پلتفرمهایی همچون اینستاگرام انجام میشد، درنتیجه با قطعی طولانیمدت اینترنت، فعالان صنعت پوشاک متحمل زیان قابلتوجهی شدهاند. در همینحال تداوم فعالیت کسبوکارهای آنلاین در فضای مجازی با چالشهای جدی مواجه شده است و دورنمای روشنی نیز برای بازگشت شرایط به حالت عادی وجود ندارد.
