چرا جنگ هم نتوانست قیمت گاز را بالا نگه دارد؟
نوسان خلاف انتظار در بازار گاز طبیعی
در تاریخ ۲۶ فوریه(پیش از آغاز درگیریها) قیمت گاز طبیعی در محدودهای نزدیک به ۴ دلار به ازای هرمیلیون بیتییو (حدود ۲۸ مترمکعب گاز طبیعی) قرار داشت. میلیون بیتییو واحدی برای اندازهگیری انرژی گاز طبیعی است که نشان میدهد هر مقدار گاز چه میزان حرارت تولید میکند و مبنای قیمتگذاری در بازارهای جهانی بهشمار میرود.با شروع جنگ در اواخر فوریه، بازار گاز در ابتدا واکنشی صعودی نشان داد. این افزایش تا اوایل و حتی اواسط مارس ادامه یافت و قیمتها حتی به محدوده بالای ۵ دلار به ازای هر میلیون بیتییو نیز رسیدند.
این جهش اولیه ناشی از نگرانی جهانی درباره اختلال در صادرات LNG از خلیج فارس و بهویژه توقف یا کاهش عرضه از مسیر تنگه هرمز بود؛ مسیری که حدود ۲۰ درصد تجارت جهانی انرژی از آن عبور میکند.اما برخلاف نفت، این روند صعودی پایدار نماند. از اواسط مارس به بعد، قیمتها سیر نزولی داشتند و تا سوم آوریل به محدوده ۳ دلار به ازای هر میلیون بیتییو سقوط کردند. این افت قابلتوجه نشان میدهد که بازار گاز طبیعی تحت تاثیر عوامل داخلی قویتری نسبت به ریسکهای ژئوپلیتیک قرار دارد. دلیل اصلی این رفتار را باید در مازاد عرضه داخلی در آمریکا جستوجو کرد. گزارشها نشان میدهد که با وجود شوک جنگ، تولید بالای گاز طبیعی و LNG در آمریکا باعث شده اثر «پرمیوم جنگ» بهسرعت از بین برود. به عبارت دیگر، برخلاف نفت که یک بازار کاملا جهانی و قابل حمل است، گاز طبیعی بیشتر یک بازار منطقهای است و مازاد عرضه داخلی میتواند اثر بحرانهای خارجی را خنثی کند.
عامل مهم دیگر، کاهش تقاضای فصلی است. با پایان زمستان و کاهش مصرف گرمایشی، تقاضا برای گاز افت میکند و همین موضوع فشار نزولی بر قیمتها وارد کرده است. در نتیجه، حتی با وجود جنگ و اختلال در عرضه جهانی، بازار آمریکا با کاهش قیمت مواجه شده است. در این میان، نمودار فوق یک ویژگی کلیدی دیگر نیز نشان میدهد: نوسان شدید و جهشهای مقطعی. برای مثال، در اواخر مارس یک جهش ناگهانی تا نزدیکی ۵ دلار دیده میشود که احتمالا ناشی از اخبار لحظهای درباره تشدید درگیری یا اختلال بیشتر در تنگه هرمز بوده است. اما این جهشها پایدار نبوده و سریعا اصلاح شدهاند.
در جمعبندی، رفتار قیمت گاز طبیعی در این بازه زمانی سه مرحله مشخص دارد:
۱. افزایش اولیه تحت تاثیر شوک جنگ (اوایل مارس)
۲. رسیدن به اوج به دلیل نگرانیهای جهانی عرضه
۳. سقوط به دلیل مازاد عرضه داخلی و کاهش تقاضا (اواخر مارس تا آوریل)
این روند نشان میدهد که برخلاف نفت، بازار گاز طبیعی آمریکا بهشدت تحتتاثیر عوامل داخلی است و حتی یک بحران بزرگ ژئوپلیتیک نیز نمیتواند بهتنهایی روند صعودی آن را حفظ کند.
