پس‌انداز بخش خصوصی در اقتصاد نفتی
مقاله «بررسی عوامل موثر بر پس‌انداز بخش خصوصی در اقتصاد نفتی ایران» نوشته حسن سبحانی، استاد اقتصاد دانشگاه تهران و محمدرضا برخورداری است که در شماره 94 مجله تحقیقات اقتصادی منتشر شده است.
پس‌انداز و مصرف به‌عنوان اجزای درآمد قابل تصرف، تعاملات متقابلی در رفتار اقتصادی فرد دارند، از این رو شناخت عوامل موثر بر مصرف می‌تواند پس‌انداز را نیز تحت تاثیر قرار دهد. بررسی منابع سرمایه‌گذاری می‌تواند اهمیت پس‌انداز بخش خصوصی را به خوبی آشکار کند. منابع داخلی سرمایه‌گذاری، پس‌اندازهای خصوصی و دولتی و منابع خارجی آن، وام‌ها کمک‌های خارجی و سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی هستند. از آنجا که تجربه دریافت وام‌های بین‌المللی و به‌ویژه کمک‌های خارجی نشان‌دهنده وجود ریسک و مشکلات مربوط به سیاست‌های تحمیلی وام‌دهندگان خارجی است، لذا اهمیت پس‌انداز و انباشت داخلی سرمایه بیش از پیش روشن می‌شود.
از سوی دیگر، ایران دارای منابع نفتی بسیاری است که بخش قابل‌توجهی از درآمدهای دولت را تشکیل می‌دهد. این منابع نفتی از طریق دولت وارد اقتصاد شده و تاثیراتی بر بخش‌های مختلف اقتصاد از جمله بخش خصوصی ایجاد می‌کنند. نماد این تاثیرات ایجاد «فرهنگ نفتی» است، فرهنگی که به شکل تضعیف تدریجی اخلاق کاری، کاهش انگیزه خطرپذیری و انجام کارهای سخت، تشویق به زدوبندها و در نهایت کاهش تمایل به پس‌انداز جلوه‌گر شده است.
هدف این مقاله، آسیب‌شناسی پس‌انداز بخش خصوصی در ایران و بررسی شیوه‌های تاثیرگذاری درآمدهای نفتی بر این پس‌اندازها است. مطالعه روند درآمدهای نفتی و پس‌انداز در ایران و سازوکارهای اثرگذاری درآمدهای نفتی بر پس‌انداز بخش خصوصی در ایران فرضیه مثبت‌بودن اثر رشد درآمدهای نفتی را بر پس‌انداز بخش خصوصی تایید می‌کنند. از طرفی، این تحقیقات نشان می‌دهند که فرضیه نئوکلاسیک‌ها مبنی بر تاثیر مثبت نرخ بهره بر پس‌انداز بخش خصوصی، در مورد ایران مصداق ندارد. همچنین با توجه به اینکه نسبت جمعیت شاغل به کل جمعیت اثر مثبت بر پس‌انداز بخش خصوصی دارد، می‌توان نتیجه گرفت که تمام سیاست‌های اشتغال‌زا اثر مثبت بر نرخ پس‌انداز در ایران دارند.
متن کامل این مقاله در آدرس زیر موجود است:
https://www.noormags.com/view/fa/articlepage/۷۰۳۹۳۹?sta