آیا میتوان به دستورالعملهای خواجهنظامالملک در شرایط امروز امید داشت؟
روزنامه شماره ۶۵۴۴
ایران بهعنوان یکی از کشورهای کهن در جهان، در زمره معدود کشورهایی است که دارای سابقهای بس غنی در حکمرانی و کشورداری است. این سابقه از دوران پیش از اسلام به دوران پس از اسلام راه یافت. قابوسنامهها، سیاستنامهها و شاهنامهها آثاری هستند که سنتهای ایرانِ پیش از اسلام را (بهویژه در حوزه حکمرانی) به دوران پس از اسلام منتقل ساختند. یکی از این آثار «سیرالملوک» یا «سیاستنامه» نوشته خواجه نظامالملک طوسی است که در آداب حکمرانی و پند و اندرز به شهریاران است. خواجه در زمره یکی از «احیاگران» ایرانزمین است که اگرچه معتقد به «فره الهی» شهریاران است؛ اما حکمرانی را از عرصه «نظر» به ساحت «عمل» آورد. او با نوشتن سیاستنامه و رویکرد «واقعگرایی مصلحانه» (ولوی نسب و اسلامی؛ ۱۳۹۹) راه و روش حکمرانی خردمندانه را در سر حد کمال تبیین کرد. در قاموس خواجه عدل و دادگستری، پیگیری احوال عامه مردم و رعایت انصاف در حق آنان، همنشینی و مشورت با جهاندیدگان و البته امنیت از ارکان نظام حکمرانی است.